پرگار؛ دلایل ناکامی جوامع اسلامی، داخلی یا خارجی؟

این پرسش که علل ناکامی جوامع اسلامی چیست قدمت چند صد ساله دارد. جواب کجاست؟ این ناکامی درونی ست و برای توضیح آن باید عوامل بومی را جستجو کرد یا منشا خارجی دارد و ناشی از مناسبات استعماری ست؟
برنارد لوییس یکی از تاریخ نگاران تاثیرگذار خاورمیانه که اخیرا فوت کرد اعتقاد داشت مسلمانان برای توضیح آنچه که عقب ماندگی جوامع آن ها می خواند باید به خود نگاه کنند و بپرسند چه چیز در عادات واعتقادات و سنت هایشان است که در فقر و ناکامی نگه شان می دارد. وقتی یکی از کتاب های او به عربی ترجمه شد مترجم نوشت برنارد لوییس یا دوستی ست رُک و راست یا دشمنی شریف که حقیقت را به ما می گوید. اما بسیاری از نخبگان جوامع اسلامی با این فهم برنارد لوییس ازعلل ناکامی جوامع مسلمان موافق نیستند. از نظر آن ها آنچه که عقب ماندگی کشورهای مسلمان نامیده می شود ارتباط تنگاتنی دارد با ثروت کشورهای صنعتی پیشرفته و فناروی ناشی از این ثروت. ناگفته پیداست که پیروان هر دو نظر، چه آن ها که بر عوامل درونی تکیه می کنند چه آن ها که بر دست خارجی برای توضیح وضعیت جوامع مسلمان تاکید می کنند تنها یک عامل را موثر نمی دانند اما نگاهی به آرای موجود در میان نخبگان سیاسی کشورهای مسلمان نشان می دهد که تمرکز بر عامل داخلی یا خارجی به نتایج بسیار متفاوتی می انجامد و وظایف متفاوتی پیش پای مسلمانان می گذارد.
مهمان های برنامه: عباس پویا؛ استاد مطالعات اسلامی و عزیز عزیزی؛ تحلیل‌گر سیاسی.
← لطفاً ثبت‌نام کنید یا واردشوید و نظر خود را اضافه کنید.